Kort samengevat
De zonnestand volgt uit datum, tijdstip en de coördinaten van de locatie; de standaardmethode komt van de Amerikaanse weerdienst NOAA. Voor beelden tellen twee vragen: welke gevel het licht moet vangen, en hoe lang de schaduwen mogen zijn. Een schaduwstudie is iets anders: die heeft buurgebouwen, terrein en een toetsing aan lokale regels nodig.
Welk uur voor welk doel
Ochtend, 8 tot 10 uur
Lange schaduwen, zacht licht. Goed voor oostgevels en voor diepte.
Middag, 11 tot 14 uur
Hoge zon, korte schaduwen. Goed voor luchtfoto’s, slecht voor het modelleren van gevels.
Namiddag, 15 tot 18 uur
Het klassieke uur voor westgevels en terrassen: reliëf zonder uitgebrande contrasten.
Blauw uur
Interieurs gloeien, de gevel verdwijnt naar de achtergrond. Sterk voor marketing, zwak voor materiaal.
Tijdzones en zomertijd
De berekening gebruikt de werkelijke zonnetijd; de klok aan de muur toont de lokale tijd met zomertijd. In Midden-Europa staat de zon in de zomer rond 13:30 op het zuiden, niet om 12:00.
Controleer daarom de positie in het model in plaats van het uur te vertrouwen. Een aflezing van azimut en hoogte maakt dit in enkele seconden duidelijk.
Wat een beeld niet doet
Een schaduwstudie beantwoordt hoeveel direct zonlicht op een bepaalde dag een raam van een buurman bereikt. Daarvoor zijn echte buren, terrein en een toetsing aan de regels van de bevoegde overheid nodig.
Een visualisatie toont licht; ze meet het niet. Gebruik beelden voor communicatie en een studie voor de vergunningverlener.
Vragen en antwoorden
Welk uur voor prijsvragen?
Begin middag in juni is gebruikelijk, omdat schaduwen diepte laten zien zonder de gevel donker te maken. Kijk in de opdracht na: sommige procedures schrijven datum en tijd voor.
Is dit een schaduwstudie?
Nee. Een studie heeft buurgebouwen, terrein en een formele toetsing nodig.
Waarom liggen mijn schaduwen aan de verkeerde kant?
Meestal klopt de noordrichting van het project niet. Een plattegrond met het noorden naar links vraagt om een draaiing van 90 graden.
Werkt dit ook buiten Europa?
Ja. De formules zijn wereldwijd geldig, zolang coördinaten en tijdzone kloppen.
Bronnen
- NOAA Global Monitoring Laboratory: Solar Calculator
- Austrian Institute of Construction Engineering: OIB guidelines
Vertaald uit het Engels. Origineel: lees het Engelse artikel
